Uitvoering publieke nautische taken

Veel activiteiten binnen onze waardeketen vinden plaats in onze havens. Veiligheid in onze havens heeft dan ook topprioriteit; voor de scheepvaart, omwonenden, werknemers, bedrijven en (recreatieve) gebruikers van onze havengebieden. Het Nautisch Service Centrum (NSC) van Groningen Seaports is verantwoordelijk voor het vlot, veilig en beveiligd afhandelen van het scheepvaartverkeer en alles wat verder in de haven van Delfzijl en de Eemshaven speelt.

Scheepsincidenten

De scheepsincidenten die het NSC registreert betreffen niet alleen scheepvaartgebonden incidenten. Ook wanneer bijvoorbeeld een vrachtauto lekt en de lading stroomt bijna het water in, spreken we van een incident en registreren we dit. Zo krijgen we het beste inzicht in wat er speelt op het gebied van veiligheid in de havens en kunnen we beter bepalen welke autoriteit moet worden ingeschakeld. We zien de registratie van deze incidenten dan ook meer als een thermometer dan als een maatstaf voor de veiligheid van de havens.

Scheepsincidenten ingedeeld naar type en per locatie

In 2025 vonden 73 scheepsincidenten plaats in het beheersgebied van Groningen Seaports. In vergelijking met voorgaande jaren is het aantal morsingen van olie en brandstof aanzienlijk toegenomen, een trend die eveneens zichtbaar is in andere havens. Het vermoeden bestaat dat deze morsingen vooral plaatsvinden bij visserijschepen die worden voorzien van nieuwe brandstof. Dit gebeurt tegenwoordig vaker dan in het verleden wanneer er niemand van de bemanning meer aan boord is, wat de kans op ongelukken vergroot.

Brand op de Les Alizés

Op 24 januari vond er aan boord van het kraanschip Les Alizés een ernstig brandincident plaats die een snelle opschaling van de inzet door de hulpdiensten nodig maakte. Brandweerkorpsen uit onder meer Uithuizen, Delfzijl, Bierum en Middelstum werden opgeroepen, evenals diverse officieren van dienst en een adviseur gevaarlijke stoffen. De brand ontstond bij accupakketten aan boord. De Veiligheidsregio Groningen bevestigde dat het blussen van accubranden complex is. Daarom zijn de accu’s samen met de bemanning en brandweer losgekoppeld, van boord gehaald en buiten het schip ondergedompeld in water.

Tijdens het incident zijn circa 100 bemanningsleden geëvacueerd. Enkele bemanningsleden assisteerden bij de bluswerkzaamheden. Zes bemanningsleden zijn ter controle naar het ziekenhuis gebracht. Na het sein ‘brand meester’ is een nacontrole uitgevoerd met een warmtebeeldcamera en zijn brandweer en bemanning op de kade ontsmet vanwege blootstelling aan giftige rook.

Havenbeveiliging en veiligheid

Veiligheid heeft binnen onze havens de hoogste prioriteit. Dit betreft niet alleen de scheepvaart, maar omvat ook omwonenden, medewerkers, bedrijven en (recreatieve) gebruikers van het havengebied. Gezien de toenemende geopolitieke spanningen intensiveert Groningen Seaports de focus op de bescherming van haar havens. De Eemshaven behoort, samen met Vlissingen en Rotterdam, tot de drie corridorhavens die door Defensie zijn aangewezen en fungeert daarmee als doorvoerhaven voor NAVO-partners. Defensie beschikt in de Eemshaven over een eigen gedeelte van het haventerrein, aangemerkt als permanent militair object.

Daarnaast nemen de zorgen over de bescherming van de kritieke infrastructuur steeds verder toe. Niet alleen traditionele risico’s, maar ook nieuwe dreigingen vragen om extra aandacht. Zo vormen drones een groeiend veiligheidsprobleem, omdat ze op onvoorspelbare wijze kunnen worden ingezet voor spionage of zelfs sabotage. De dreiging van terrorisme blijft daarnaast actueel, waarbij kwaadwillenden gericht proberen zwakke plekken in de infrastructuur te benutten om grootschalige schade aan te richten. Tot slot blijft ondermijning, waarbij criminele organisaties misbruik maken van logistieke netwerken en faciliteiten voor illegale activiteiten hoog op de agenda staan.

Nieuw radarsysteem

In 2024 is een Europese aanbesteding gestart voor een nieuw walradarsysteem, omdat de vorige leverancier het onderhoudscontract niet wilde verlengen. Wärtsilä uit Finland won de tender en begon begin 2025 met de voorbereidingen. Eind november werd het systeem opgeleverd. Het oude systeem draait tijdelijk nog mee, maar wordt afgebroken zodra het nieuwe stabiel functioneert.

Het radarsysteem is een cruciaal systeem om realtime alle scheepsbewegingen te monitoren in de beide havens en in de directe omgeving daarvan. Dankzij de verbeterde detectiecapaciteit kunnen potentiële risico’s sneller worden geïdentificeerd, wat direct bijdraagt aan een verhoogde veiligheid voor alle betrokkenen.